Van ambitie naar deemoed. De neerwaartse carrière van boekdrukker Jan Baptist Carstiaenssens (1733-1812)

Steven Van Impe

3 november 2009

 

De Antwerpse boekdrukker en boekverkoper Jan Baptist Carstiaenssens (1733-1812, actief 1772-1810) had aanvankelijk hoge ambities. Die waren echter niet bestand tegen de moeilijke economische en politieke tijden bij de doodsstrijd van het Ancien Régime. Na een faillissement (1776) evolueert zijn fonds geleidelijk naar goedkopere, populaire genres zoals pamfletten tegen Jozef ii (mogelijk met steun van kronikeur Van der Straelen) en later eenvoudige gebeden en litanieën. In de Franse periode wordt hij tweemaal voor het gerecht gebracht wegens opstandige katholieke geschriften. Commerciële en persoonlijke motivaties liepen waarschijnlijk dooreen bij zijn keuze voor het drukken van gevaarlijke teksten. Het lijkt erop dat Carstiaenssens in de laatste 20 jaar van zijn carrière niet onsuccesvol was, hoewel zijn productie zich beperkte tot zeer eenvoudige, volkse genres.

S. Van Impe, 'Verloren illusies of bijgestelde ambities? Jan Baptist Carstiaenssens op zoek naar zijn plaats in de maatschappij', in: De Gulden Passer, 87(2009), 2. Ter perse.