Het ontmoetingsnetwerk van de Antwerpse bankierselite aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog

Patrick Pieters
2 december 2008

 

De vraagstelling van dit historisch onderzoek naar ondernemersgedrag en naar het bankwezen/de bankier tijdens de Belle Epoque (1890-1914) bevat er eigenlijk twee. Ten eerste wordt - voor het eerst - het belang bepaald van de Antwerpse banksector in het Belgische banklandschap in deze periode, dit aan de hand van uiteenlopende variabelen. Bovendien wordt in het cesuurjaar 1914 de Antwerpse bankierselite bepaald. Dit werpt een licht op het belang van de verschillende banken en bankiers in Antwerpen en maakt het mogelijk een verantwoorde ranking op te maken van de Antwerpse banktop. Ten tweede wordt het collegiaal/professioneel ontmoetingsnetwerk van de banktop samengesteld. Het uitgangspunt is dat het netwerk door de bankiers werd aangewend om economisch succes te behalen (of economisch falen te vermijden). Om dit aan te tonen werd de Bourdiaanse theorie over "sociaal kapitaal" getoetst aan de kenmerken van het netwerk. Om het strikt economische karakter te overstijgen, werden sociale en institutionele theorieën toegepast. In feite is het onderzoek een kritiek op zuiver economische benaderingen en valideert het - door aanwending van sociale en institutionele theorieën - de resultaten van niet-economische gebruiken, normen en waarden in de kern van de economie, het bankwezen.
 
De voordracht werd gebaseerd op de eindverhandeling van de spreker, die te raadplegen is op de website van het Studie Centrum voor Onderneming en Beurs (SCOB), zie http://www.scob.be