Agenda

Activiteiten

 

Als activiteit organiseert de vzw tweemaandelijks een vergadering waarop een (kandidaat) lid een lezing geeft over een zelfgekozen onderwerp met betrekking tot het verleden van Antwerpen. Het gaat hierbij meestal over de resultaten van lopend onderzoek, zodanig dat wat wordt medegedeeld nieuwe gegevens zijn. Behalve de publiekslezingen gaan deze lezingen, tenzij tegenbericht, steeds door om 20 u. op de eerste dinsdag van de maand op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen, campus Rodestraat, lokaal R 008. Iedereen die deze pagina gevonden heeft, is welkom!


Voorlopig zijn er geen activiteiten definitief gepland vanwege de Coronaproblematiek! Nieuwe data voor de in het voorjaar geplande activiteiten (zie hieronder) volgen.


Bijzondere activiteit voor leden en niet leden: In het najaar van 2020 bezoeken wij om 14 u. de Portugese synagoge van de Hoveniersstraat 31. Leden en hun partners betalen 5 euro per persoon, niet leden 10 euro. Inschrijven via een mail naar i.derycke@skynet.be
Betalen via ons rekeningnummer: IBAN BE66 1030 3937 9543; BIC NICABEBB.



In het najaar van 2020 spreekt onze penningmeester Marc Hendrickx over:
'5 oktober 1494, tussen Galgeveld en Cruyphol'
Anno 1494 is Philips de Schone meerderjarig en houdt hij zijn Plechtige Intrede in Antwerpen. We weten perfect wie erbij was, en waar hij de eed zwoer om de rechten en vrijheden van de burgers te vrijwaren (in het huidige Koning Albertpark, aan een altaar waarvan er een afbeelding bestaat).
Op de Mechelse Steenweg, naar de stad toe, moet hij bij de Molenstraat een boomgaard gezien hebben - uit een akte van 1496 kunnen we zelfs afleiden welke soorten bomen er stonden - en dank zij een recent ontdekte tekening toegeschreven aan Bruegel weten we zelfs precies hoe de gotische St. Jorispoort er uitzag voor dewelke de hertog stond.
Die ging door de poort verder de stad in, maar dankzij Bruegels tekening kennen we nu wel het uitzicht van de Blauwe Toren, evenals de toen veel hogere Huidevetterstoren.
Nog meer noordelijk zijn er de bekende afbeeldingen van de gotische Kipdorppoort en de Rode Poort, maar tot voor kort was er geen goede afbeelding van de Cruypholtoren bekend. Tot een aquarel toegeschreven aan Mostaert en een tekening van de Meester van de Kleine Landschappen plots licht wierpen op deze locaties…

 

In het najaar van 2020 bespreekt Marc Mattheussens: 'Polychrome granieten voor onroerend erfgoed in de Antwerpse Belle Epoque.'
Antwerpen beleefde een economische boom sedert de opheffing van de Nederlandse tol op de Schelde in 1863. Dankzij toegenomen financiële middelen investeerde de stad sterk in stedelijke ontwikkeling. Het stadsbestuur van Antwerpen nam het voortouw in deze stedelijke vernieuwing maar ook de privé-sector liet zich niet onbetuigd in de bouw van prestigieus vastgoed. Er werden nieuwe gebedshuizen voor de erediensten gebouwd langs de nieuwe ringboulevard, waarbij men gebruik maakte van deze kostbare granieten. Banken en verzekeringsmaatschappijen investeerden in vastgoed langs de nieuwe Leysstraat, de Meir en de Huidevettersstraat. 
De opdrachtgevers deden een beroep op de vaardigheden van ervaren architecten zoals Frans Van Dijk, Ernest Dieltiëns, Joseph Hertogs, Alexis Van Mechelen, Michel De Braey, Georges Matthyssens, Louis De La Censerie, Emile Thielens, Joseph Goeyvaerts, Willem Van Oenen, Emiel Van Averbeke, enz. Ze maakten studiereizen naar toonaangevende steden in Europa om ideeën op te doen voor de nieuwe bouwprojecten in Antwerpen. Ook de rol van de natuursteenimporteurs en -bewerkers was belangrijk voor het aanbod van de granietsoorten op de Belgische bouwmarkt. Emile Beernaert uit Brussel was direct of indirect betrokken bij de aankoop en verwerking van vele Scandinavische, Franse en Duitse granieten voor Antwerpen.
In deze uiteenzetting wordt de rol van de verschillende actoren, aan de hand van enkele concrete voorbeelden verduidelijkt.
Op basis van literatuur- en archiefonderzoek wordt aangetoond dat onbewerkte Scandinavische granietblokken per schip en per spoor naar Schotse, Duitse of Franse granietslijperijen werd vervoerd. Belgische en Nederlandse importeurs bestelden de gepolijste Scandinavische granieten in deze Schotse, Duitse en Franse slijperijen. Groevenuitbaters en granietslijperijen bedachten een handelsnaam voor hun granieten in functie van de markt waarvoor ze bestemd waren, wat de identificatie vandaag de dag niet vergemakkelijkt.
Tenslotte tracht de spreker de rol en de symboliek van een aantal van deze granieten in het Antwerpse stadsbeeld te verduidelijken.
Hiermee beoogt de spreker een aanzet te geven tot een beter inzicht in en kennis van de oorsprong, handel en gebruik van een veronachtzaamd element in het Antwerps onroerend erfgoed uit de Belle Epoque.